الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

620

دقائق العلاج ( فارسي )

باب هفدهم پاره‌اى از بيمارىهاى پوستى و مسائل مربوط بآرايش فصل [ سبب پيدايش لكه ها و پيسى ] بدانكه مواد فاسد در رگها بهمراه خون جريان مىيابد و زير پوست گرد مىآيند و به علت فساد و غلظتى كه دارند يا به علت ضعف يك اندام آثارى در روى پوست از آنها پيدا مىشود . اگر اين ماده ملحى و رقيق باشد سبب پيدايش لكه‌ها مىگردد و اگر غليظ باشد پيسى سياه و اگر ميانه باشد بهق ( لك و پيس ) سياه و اگر غليظ و پراكنده باشد خيلان بوجود مىآورد و اگر از نوع كبريتى بوده و در چهره و بينى و نيز غليظ باشد سبب بادشنام يعنى سرخى بدى در آنها مىشود و اگر رقيق باشد لكه قرمز و سياه و سفيد مىگردد . اگر از نوع زيبقى و رقيق باشد بهق سفيد و وضح و اگر غليظ باشد پيسى را پديد مىآورد . گاهى مويرگها زير پوست پاره مىشوند و خون زير پوست مىماند و لكه سبز يا قرمز و يا كبودى از آن پيدا مىشود كه به آن وشم مىگويند . فصل پيسى ( برص ) پيسى ( Vitiligo ) تغيير رنگ پوست بسفيدى يا سياهى غير طبيعى است و سبب عمومى آن فساد دستگاههاى تغذيه‌اى اندامهاست بطورى كه آنچه به آن مىرسد بخلط سردى تبديل مىگردد ، همانطور كه پاره‌اى از چيزها در نمكزار تبديل بنمك مىگردد . اين بيمارى شبيه جذام است با اين تفاوت كه در جذام يك اندام غذائى را كه بدان مىرسد بماده ملحى تند سوزنده‌اى تغيير مىدهد اما در پيسى چنين نيست بلكه آن را بملح قابل انعقاد بيمزه‌اى كه تندى ندارد تبديل